Przejdź do treści

Narzędzia ATEX do HVAC

Bezpieczna praca z palnymi czynnikami chłodniczymi R290, R32 i R600a. Certyfikowane narzędzia ATEX do serwisu pomp ciepła i instalacji chłodniczych.

Czym jest ATEX?

Dyrektywa 2014/34/EU

ATEX reguluje projektowanie i certyfikację sprzętu przeznaczonego do pracy w atmosferach potencjalnie wybuchowych. Dotyczy urządzeń elektrycznych i mechanicznych.

Strefy zagrożenia wybuchem

Strefa 0 — gaz obecny stale. Strefa 1 — gaz obecny okresowo. Strefa 2 — gaz obecny rzadko i krótkotrwale. Serwis HVAC to najczęściej Strefa 2.

Czy dotyczy Twojej pracy?

Pracujesz z R290 (propan, A3) lub R600a (izobutan, A3)? Narzędzia ATEX są obowiązkowe. Przy R32 (A2L) powyżej 11 kg — również wymagane zgodnie z EN 378.

Polska implementacja

Rozporządzenie Ministra Gospodarki (Dz.U. 2016 poz. 1500) wdraża dyrektywę ATEX w Polsce. Dyrektywa 1999/92/WE (ATEX 153) chroni pracowników.

Które narzędzia muszą mieć ATEX?

NarzędzieATEX?Dlaczego
Pompa próżniowa TAKSilnik elektryczny — potencjalne źródło iskier w strefie zagrożonej wybuchem
Wykrywacz nieszczelności TAKCzujnik pracuje w bezpośrednim sąsiedztwie potencjalnego wycieku czynnika
Stacja odzysku czynnika TAKSprężarka i silnik elektryczny — źródło iskier przy pracy z palnym czynnikiem
Manometr cyfrowyZalecanyElektronika niskiego napięcia — niskie ryzyko, ale zalecany ATEX przy pracy z A3

Klasy palności czynników chłodniczych

A1Niepalny

R410A, R134a, R404A, R407C

ATEX: Niewymagany

A2LUmiarkowanie palny

R32, R454B, R1234yf, R1234ze

ATEX: Wymagany powyżej 11 kg, zalecany zawsze

A3Wysoce palny

R290 (propan), R600a (izobutan)

ATEX: Bezwzględnie wymagany

Regulacje prawne

F-gaz a R290

R290 (propan) nie jest fluorowanym gazem cieplarnianym — formalnie nie podlega rozporządzeniu F-gazowemu (UE 517/2014). Jednak nowe rozporządzenie 2024/573 wprowadza obowiązek certyfikacji dla techników pracujących z naturalnymi czynnikami chłodniczymi.

Norma EN 378

Określa limity napełnienia: do 11 kg dla A2L bez dodatkowych zabezpieczeń, do 54 kg z systemem detekcji wycieków. Dla A3 (R290) limit wynosi ~1,5 kg — większość monobloków mieści się w tym zakresie.

Dyrektywa ATEX 2014/34/UE

Obowiązuje przy pracy z palnymi czynnikami. Sprzęt musi być certyfikowany do odpowiedniej kategorii: Kat. 3 (Strefa 2) wystarcza do typowego serwisu HVAC. Kat. 2 (Strefa 1) wymagana przy otwieraniu układu.

Konsekwencje prawne

Brak odpowiedniego sprzętu ATEX przy pracy z palnymi czynnikami może skutkować: karą administracyjną do 30 000 PLN, zamknięciem zakładu, odpowiedzialnością karną w razie wypadku, utratą certyfikatu.

Najczęściej zadawane pytania

Czy potrzebuję narzędzi ATEX do pracy z R32?
R32 ma klasę palności A2L (umiarkowanie palny). Przy napełnieniu do 11 kg norma EN 378 pozwala na podstawowe środki bezpieczeństwa, ale narzędzia ATEX są zalecane. Powyżej 11 kg czynnika R32 w instalacji — ATEX jest wymagany. W praktyce: jeśli serwisuje się pompy ciepła, warto mieć narzędzia ATEX — to inwestycja w bezpieczeństwo.
Czy certyfikat F-gazowy obejmuje R290 (propan)?
Nie. R290 nie jest fluorowanym gazem cieplarnianym, więc klasyczny certyfikat F-gazowy UDT go nie obejmuje. Jednak nowe rozporządzenie UE 2024/573 wprowadza wymóg certyfikacji dla techników pracujących z naturalnymi czynnikami chłodniczymi, w tym R290. Niezależnie od certyfikatu, praca z R290 wymaga narzędzi ATEX i znajomości normy EN 378.
Jaka strefa ATEX przy serwisie pompy ciepła R290?
Podczas normalnej pracy monobloku R290 — Strefa 2 (gaz obecny rzadko i krótkotrwale). Podczas serwisu z otwarciem układu chłodniczego — może przejść w Strefę 1. Dlatego narzędzia powinny mieć co najmniej kategorię 3G (do Strefy 2), a najlepiej 2G (do Strefy 1).
Jakie kary za brak narzędzi ATEX?
W Polsce: kara administracyjna od 600 do 30 000 PLN za nieprzestrzeganie przepisów ATEX w miejscu pracy. W razie wypadku: odpowiedzialność karna do 2 lat pozbawienia wolności. Na poziomie UE: kary mogą sięgać 200 000 EUR w zależności od kraju członkowskiego.
Czy manometr cyfrowy musi mieć certyfikat ATEX?
Formalnie nie zawsze — manometry cyfrowe to elektronika niskiego napięcia o minimalnym ryzyku iskrzenia. Jednak przy pracy z czynnikami A3 (R290, R600a) ATEX jest zalecany. Fieldpiece SM482VINT ma obudowę IP55 i jest kompatybilny z czynnikami A3, choć nie posiada formalnego certyfikatu ATEX.
Dlaczego Fieldpiece, a nie inny producent?
Fieldpiece to jedyny producent oferujący kompletny ekosystem narzędzi ATEX połączonych bezprzewodowo przez Job Link: pompa próżniowa, stacja odzysku, wykrywacz nieszczelności i manometry — wszystko w jednej aplikacji na smartfonie. Żaden konkurent nie oferuje tak zintegrowanego zestawu ATEX.

Potrzebujesz pomocy w doborze narzędzi ATEX?

Nasz zespół pomoże dobrać odpowiedni zestaw narzędzi ATEX do Twojej specjalizacji — R290, R32 lub inne palne czynniki chłodnicze.